Wchodzisz na spotkanie. Temat trudny, z\u0142o\u017cony. Zamiast si\u0119gn\u0105\u0107 do w\u0142asnych notatek, klikasz ikon\u0119 ChatGPT. I po chwili masz odpowied\u017a. Dobrze brzmi, logiczna, szybka. I tak robisz raz. I drugi. I trzeci. A potem\u2026 nie potrafisz przypomnie\u0107 sobie nawet, jak ta my\u015bl si\u0119 zacz\u0119\u0142a. Brzmi znajomo?<\/p>\n\n\n\n
Nie jeste\u015b sam. A naukowcy w\u0142a\u015bnie pokazali dlaczego.<\/p>\n\n\n\n
Zesp\u00f3\u0142 badawczy z MIT Media Lab przeprowadzi\u0142 jedno z najbardziej niepokoj\u0105cych bada\u0144 nad tym, jak AI wp\u0142ywa na nasz m\u00f3zg. Badanie nazwali wymownie: \u201eYour Brain on ChatGPT\u201d<\/strong>. Uczestnicy mieli napisa\u0107 esej w jednym z trzech tryb\u00f3w: zupe\u0142nie samodzielnie, z pomoc\u0105 Google, lub z u\u017cyciem ChatGPT. R\u00f3wnolegle monitorowano ich aktywno\u015b\u0107 m\u00f3zgu za pomoc\u0105 EEG.<\/p>\n\n\n\n I tu zaczyna si\u0119 historia, kt\u00f3rej zako\u0144czenia raczej si\u0119 nie spodziewali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce u os\u00f3b korzystaj\u0105cych z ChatGPT m\u00f3zg\u2026 po prostu zwalnia\u0142. EEG pokaza\u0142o wyra\u017anie: w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 pisz\u0105c\u0105 samodzielnie, aktywno\u015b\u0107 neuronowa w kluczowych pasmach (alfa, beta, theta) drastycznie spada\u0142a. Jakby nasz m\u00f3zg uzna\u0142: \u201eskoro kto\u015b to zrobi za mnie \u2013 ja odpoczn\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n To zjawisko ma nazw\u0119: cognitive offloading<\/strong>, czyli poznawcze delegowanie. \u015awietne, kiedy musisz zapami\u0119ta\u0107 PIN, niekoniecznie dobre, gdy pr\u00f3bujesz rozwija\u0107 w\u0142asne my\u015blenie.<\/p>\n\n\n\n Najbardziej niepokoj\u0105ce jest to, co dzia\u0142o si\u0119 po sesji z AI<\/strong>. Kiedy u\u017cytkownicy ChatGPT mieli ponownie co\u015b napisa\u0107 \u2014 tym razem bez pomocy \u2014 ich m\u00f3zgi\u2026 nie wr\u00f3ci\u0142y do formy. Pracowa\u0142y nadal \u201ena p\u00f3\u0142 gwizdka\u201d. To jakby po leniwym treningu organizm zapomnia\u0142, jak si\u0119 biega.<\/p>\n\n\n\n I to nie tylko odczucie. To tzw. d\u0142ug poznawczy<\/strong>. Jak kredyt, kt\u00f3ry bierzesz, ale zapominasz, \u017ce trzeba go sp\u0142aci\u0107.<\/p>\n\n\n\n W kolejnym etapie badania uczestnik\u00f3w zapytano, ile pami\u0119taj\u0105 ze swoich esej\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wnioski? Esej wygenerowany z pomoc\u0105 AI nie staje si\u0119 nasz<\/strong>. Nie buduje relacji m\u00f3zg\u2013tekst. To jak przeczytanie streszczenia \u2013 mo\u017ce i zrozumiesz, ale nie zapami\u0119tasz.<\/p>\n\n\n\n Nie tylko zapominamy. Tworzymy\u2026 podobnie. Eseje pisane z pomoc\u0105 ChatGPT wygl\u0105da\u0142y niemal identycznie. Te same konstrukcje, podobny rytm, brak unikalnego stylu. To nie przypadek \u2013 to wynik dzia\u0142ania AI, kt\u00f3re generuje to, co statystycznie najbardziej prawdopodobne<\/strong>. I zamiast eksploracji \u2013 mamy u\u015brednienie. Zamiast r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u2013 echo.<\/p>\n\n\n\n To badanie to nie wyrok na technologi\u0119. To ostrze\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n Przez dekady IQ ros\u0142o \u015brednio o 3 punkty co dekad\u0119 \u2014 to tzw. efekt Flynna<\/strong>, spowodowany lepsz\u0105 edukacj\u0105, lepszym \u017cyciem i diet\u0105. Lecz w ostatnich latach w krajach rozwini\u0119tych trend odwraca si\u0119 \u2014 mamy do czynienia z odwr\u00f3conym efektem Flynna<\/strong>: IQ spada, g\u0142\u00f3wnie w testach werbalnych czy logicznych .<\/p>\n\n\n\n Dlaczego? Jednym z winowajc\u00f3w jest delegowanie my\u015blenia \u2014 cognitive offloading<\/strong>. Tak jak od lat GPS obni\u017ca\u0142a nasze zdolno\u015bci orientacji, tak AI zaczyna skutkowa\u0107 tym samym w sferze poznania. W obszarach egzamin\u00f3w, rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, logicznego rozumowania.<\/p>\n\n\n\n Najlepsze efekty osi\u0105gamy wtedy, gdy AI nie zast\u0119puje nas w procesie my\u015blowym, ale pomaga rozwin\u0105\u0107 to, co ju\u017c zacz\u0119li\u015bmy<\/strong>. Gdy najpierw rysujemy szkic w\u0142asnych my\u015bli \u2013 a potem oddajemy go maszynie do podrasowania. Wtedy korzystamy z AI jak z trampoliny \u2013 a nie jak z w\u00f3zka inwalidzkiego.<\/p>\n\n\n\n W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym technologia obiecuje \u201ewi\u0119cej i szybciej\u201d, zapominamy, \u017ce najbardziej warto\u015bciowe procesy \u2013 my\u015blenie, rozumienie, tworzenie \u2013 wymagaj\u0105 wysi\u0142ku<\/strong>. ChatGPT jest jak kalkulator: \u015bwietny, ale tylko wtedy, gdy wcze\u015bniej rozumiesz dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi o to, by przesta\u0107 u\u017cywa\u0107 AI. Chodzi o to, by pami\u0119ta\u0107, \u017ce masz m\u00f3zg \u2013 i warto go w\u0142\u0105cza\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najbardziej niepokoj\u0105ce jest to, co dzia\u0142o si\u0119 po sesji z AI. Kiedy u\u017cytkownicy ChatGPT mieli ponownie co\u015b napisa\u0107 \u2014 tym razem bez pomocy \u2014 ich m\u00f3zgi\u2026 nie wr\u00f3ci\u0142y do formy.","protected":false},"author":3,"featured_media":4819,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[48,269,272,271,270],"class_list":["post-4815","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innowacje-dla-seniorow","tag-ai","tag-cognitive-offloading","tag-dlug-poznawczy","tag-gpt","tag-poznawcze-delegowanie","cs-entry","cs-video-wrap"],"yoast_head":"\nM\u00f3zg na ja\u0142owym biegu
<\/h2>\n\n\n\nD\u0142ug poznawczy: zapomnij, co my\u015bla\u0142e\u015b
<\/h2>\n\n\n\nA co z pami\u0119ci\u0105? Tu jest jeszcze gorzej
<\/h2>\n\n\n\n\n
Efekt \u201eksera\u201d: kreatywno\u015b\u0107 w odwrocie
<\/h2>\n\n\n\nOdwr\u00f3cony Efekt Flynna<\/h2>\n\n\n\n