Cho\u0107 temat dobrostanu os\u00f3b starszych przez lata sprowadzano do opieki zdrowotnej i finansowej, dzi\u015b coraz wi\u0119cej program\u00f3w wychodzi poza te granice. Daj\u0105 one szans\u0119 na realne zaanga\u017cowanie, samodzielno\u015b\u0107 i kontakt z innymi \u2013 trzy filary, kt\u00f3re w du\u017cej mierze decyduj\u0105 o jako\u015bci \u017cycia po sze\u015b\u0107dziesi\u0105tce.<\/p>\n\n\n\n
W wielu miastach dzia\u0142aj\u0105 dzi\u015b Centra Aktywno\u015bci Seniora<\/strong> \u2013 przestrzenie, kt\u00f3re nie przypominaj\u0105 ju\u017c szarej \u015bwietlicy, ale t\u0119tni\u0105 \u017cyciem. Zaj\u0119cia z ta\u0144ca, obs\u0142ugi smartfona, warsztaty literackie, wieczory filmowe \u2013 to tylko cz\u0119\u015b\u0107 oferty. Uczestnicy nie s\u0105 \u201ebiernymi odbiorcami zaj\u0119\u0107\u201d, ale wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcami programu. Cz\u0119sto to oni prowadz\u0105 zaj\u0119cia, wymieniaj\u0105 si\u0119 kompetencjami, a przy okazji buduj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, kt\u00f3ra staje si\u0119 lekiem na samotno\u015b\u0107 i apati\u0119.<\/p>\n\n\n\n Na poziomie centralnym dzia\u0142a m.in. rz\u0105dowy program \u201eAktywni+\u201d<\/strong>, kt\u00f3ry ka\u017cdego roku wspiera setki projekt\u00f3w realizowanych przez fundacje, stowarzyszenia, biblioteki i lokalne domy kultury. Cho\u0107 jego nazwa mo\u017ce sugerowa\u0107 dzia\u0142ania rekreacyjne, w praktyce to program o znacznie g\u0142\u0119bszym znaczeniu \u2013 umo\u017cliwiaj\u0105cy osobom 60+ dost\u0119p do wiedzy, technologii, kultury i wsp\u00f3lnoty. Jednego dnia seniorzy uczestnicz\u0105 w debacie o przysz\u0142o\u015bci miasta, innego ucz\u0105 si\u0119, jak korzysta\u0107 z aplikacji zdrowotnych czy napisa\u0107 maila do wnuczki w Anglii. W ma\u0142ych miejscowo\u015bciach, gdzie dost\u0119p do oferty kulturalnej i edukacyjnej bywa ograniczony, powstaj\u0105 mobilne uniwersytety trzeciego wieku, grupy wsparcia dla samotnych wd\u00f3w i warsztaty, w kt\u00f3rych do\u015bwiadczenie \u017cyciowe staje si\u0119 atutem, nie ci\u0119\u017carem.<\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie tu, w tych lokalnych, cz\u0119sto niewidocznych na og\u00f3lnopolskiej mapie inicjatywach, program \u201eAktywni+\u201d pokazuje swoj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 \u2013 pomaga dociera\u0107 do tych, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej zostaj\u0105 w cieniu. Osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, seniorzy mieszkaj\u0105cy na wsi, ci, kt\u00f3rzy przeszli \u017ca\u0142ob\u0119, kryzys psychiczny, d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 izolacj\u0119. Dla wielu z nich spotkanie w domu kultury, kurs komputerowy czy wsp\u00f3lne gotowanie to nie \u201edodatkowa aktywno\u015b\u0107\u201d, ale powr\u00f3t do \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie silnym filarem wspieraj\u0105cym dobrostan os\u00f3b starszych s\u0105 Uniwersytety Trzeciego Wieku<\/strong>. Ich historia w Polsce si\u0119ga lat 70., ale dzi\u015b s\u0105 czym\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko \u201ezaj\u0119ciami dla emeryt\u00f3w\u201d. Zmieni\u0142 si\u0119 ich j\u0119zyk, format, dynamika. Opr\u00f3cz wyk\u0142ad\u00f3w z historii czy literatury, coraz cz\u0119\u015bciej oferuj\u0105 kursy z psychologii pozytywnej, warsztaty z medytacji i treningu uwa\u017cno\u015bci, zaj\u0119cia z fotografii cyfrowej, podcastingu, programowania. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich dzia\u0142a hybrydowo \u2013 umo\u017cliwiaj\u0105c uczestnictwo osobom, kt\u00f3re nie mog\u0105 dotrze\u0107 na miejsce. Coraz cz\u0119\u015bciej to tak\u017ce przestrze\u0144 dialogu mi\u0119dzypokoleniowego \u2013 seniorzy ucz\u0105 m\u0142odszych, a m\u0142odsi ucz\u0105 senior\u00f3w. Wsp\u00f3lnie prowadz\u0105 blogi, projektuj\u0105 aplikacje, tworz\u0105 archiwa lokalnej pami\u0119ci. To nie s\u0105 \u201eszko\u0142y dla starszych\u201d, lecz realne \u015brodowiska rozwoju osobistego \u2013 wolne od presji ocen, ale pe\u0142ne ciekawo\u015bci i pasji.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym aspektem nowoczesnego dobrostanu jest te\u017c kompetencja cyfrowa<\/strong>. W \u015bwiecie, kt\u00f3ry przenosi \u017cycie do aplikacji, e-maili, platform zakupowych, kontaktu przez wideorozmowy i komunikatory \u2013 brak umiej\u0119tno\u015bci cyfrowych oznacza wykluczenie. Tu z pomoc\u0105 przychodz\u0105 programy takie jak Latarnicy Polski Cyfrowej<\/strong> \u2013 sie\u0107 edukator\u00f3w, cz\u0119sto samych senior\u00f3w, kt\u00f3rzy ucz\u0105 innych, jak odnale\u017a\u0107 si\u0119 w cyfrowym \u015bwiecie. Spotkania odbywaj\u0105 si\u0119 w bibliotekach, szko\u0142ach, centrach aktywno\u015bci \u2013 i s\u0105 prowadzone z ogromnym wyczuciem. Bo nie chodzi tylko o to, by nauczy\u0107, jak korzysta\u0107 z przegl\u0105darki. Chodzi o przywr\u00f3cenie wiary, \u017ce \u201eja te\u017c mog\u0119\u201d. \u017be technologia to nie \u015bwiat obcych, ale narz\u0119dzie, kt\u00f3re mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 ka\u017cdemu \u2013 tak\u017ce po 70-tce.<\/p>\n\n\n\n Wreszcie \u2013 s\u0105 te\u017c gminne i miejskie programy wsparcia<\/strong>, kt\u00f3re nie zawsze maj\u0105 og\u00f3lnopolski rozg\u0142os, ale s\u0105 nieocenione w codziennym \u017cyciu. Transport na wezwanie, gdy nie ma kto zawie\u017a\u0107 do lekarza. Us\u0142ugi \u201ez\u0142otej r\u0105czki\u201d dla os\u00f3b samotnych, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na fachowca. Opaska telemedyczna, kt\u00f3ra w razie potrzeby po\u0142\u0105czy z dy\u017curnym ratownikiem. S\u0105siedzkie sieci wsparcia \u2013 organizowane formalnie lub oddolnie. W jednym mie\u015bcie to specjalna karta seniora, uprawniaj\u0105ca do zni\u017cek i pierwsze\u0144stwa w kolejkach. W innym \u2013 program \u201eopieki wytchnieniowej\u201d dla starszych opiekun\u00f3w os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 te dzia\u0142ania r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 skal\u0105 i dost\u0119pno\u015bci\u0105, \u0142\u0105czy je co\u015b zasadniczego: troska o codzienno\u015b\u0107. Nie o fajerwerki, ale o to, by starszy cz\u0142owiek nie czu\u0142 si\u0119 ci\u0119\u017carem. By mia\u0142 wyb\u00f3r, wp\u0142yw i bezpiecze\u0144stwo. Bo w\u0142a\u015bnie ta cicha, systematyczna troska \u2013 o transport, o rozmow\u0119, o u\u0142atwienie \u2013 staje si\u0119 dzisiaj najwa\u017cniejsz\u0105 form\u0105 inwestycji w godne starzenie si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dobrostan senior\u00f3w w Polsce to nie tylko leczenie i \u015bwiadczenia. To coraz cz\u0119\u015bciej sie\u0107 drobnych i wi\u0119kszych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 jeden cel: przywr\u00f3ci\u0107 starszym osobom sprawczo\u015b\u0107 i poczucie sensu. Pokaza\u0107, \u017ce \u201ejeszcze mo\u017cna\u201d, \u017ce warto si\u0119 anga\u017cowa\u0107, dzieli\u0107 wiedz\u0105, wychodzi\u0107 z domu, uczy\u0107 si\u0119 nowego.<\/p>\n\n\n\n Dla wielu senior\u00f3w ten moment prze\u0142omu przychodzi nie nagle, ale w ma\u0142ych gestach: gdy po raz pierwszy do\u0142\u0105czaj\u0105 do zaj\u0119\u0107 online, gdy ich g\u0142os zostaje us\u0142yszany w lokalnym bud\u017cecie obywatelskim, gdy spotkaj\u0105 na warsztatach kogo\u015b, z kim zn\u00f3w chce si\u0119 rozmawia\u0107. To nie s\u0105 wielkie medialne wydarzenia \u2013 to cicha rewolucja codzienno\u015bci. Ale w\u0142a\u015bnie w niej kryje si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107, jakiej potrzebujemy jako spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n Czy Polska jest gotowa na pokolenie aktywnych 60-, 70- i 80-latk\u00f3w? W wielu miejscach \u2013 ju\u017c tak. Tam, gdzie dzia\u0142aj\u0105 \u015bwiadome samorz\u0105dy, dobrze prowadzone domy kultury, nowoczesne biblioteki, organizacje pozarz\u0105dowe, kt\u00f3re nie traktuj\u0105 senior\u00f3w jak grupy do obs\u0142u\u017cenia, ale jak partner\u00f3w do dialogu. Tam, gdzie senior to nie problem, ale zas\u00f3b \u2013 no\u015bnik pami\u0119ci, do\u015bwiadczenia i potencja\u0142u.<\/p>\n\n\n\n W innych miejscach wci\u0105\u017c brakuje odwagi, infrastruktury i j\u0119zyka, kt\u00f3ry nie infantylizuje staro\u015bci. Nadal zbyt cz\u0119sto senior kojarzy si\u0119 z \u201ebeneficjentem\u201d, a nie liderem. Nadal brakuje inkluzywnej komunikacji, projektowania uniwersalnego, us\u0142ug, kt\u00f3re naprawd\u0119 odpowiadaj\u0105 na zr\u00f3\u017cnicowane potrzeby os\u00f3b starszych \u2013 od bardzo aktywnych po tych w ograniczonej mobilno\u015bci. Nadal nie traktujemy starzenia si\u0119 jako etapu, kt\u00f3ry mo\u017cna dobrze zaplanowa\u0107 \u2013 jak awans, zmiana pracy czy narodziny dziecka.<\/p>\n\n\n\n A przecie\u017c kierunek jest jasny. Age-friendly nie znaczy \u201e\u0142atwe i ciche\u201d. Znaczy: dost\u0119pne, godne i ambitne. Taki w\u0142a\u015bnie mo\u017ce by\u0107 well-being 60+ po polsku. Taki, kt\u00f3ry nie m\u00f3wi: \u201eodpocznij, ju\u017c nic nie musisz\u201d, tylko pyta: \u201eco chcia\u0142by\u015b jeszcze zrobi\u0107?\u201d. Bo przysz\u0142o\u015b\u0107 demograficzna Polski nie jest wyzwaniem \u2013 jest szans\u0105. Je\u015bli tylko zaczniemy traktowa\u0107 wiek nie jako granic\u0119, ale jako nowy pocz\u0105tek.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Anna Kaczmarska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Troska o codzienno\u015b\u0107. Nie o fajerwerki, ale o to, by starszy cz\u0142owiek nie czu\u0142 si\u0119 ci\u0119\u017carem. By mia\u0142 wyb\u00f3r, wp\u0142yw i bezpiecze\u0144stwo.","protected":false},"author":6,"featured_media":4898,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[54,6],"tags":[32,124],"class_list":["post-4897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-opieka-nad-seniorami","category-styl-zycia-seniora","tag-opieka","tag-polska","cs-entry","cs-video-wrap"],"yoast_head":"\nRz\u0105dowy program \u201eAktywni+\u201d<\/h2>\n\n\n\n
Uniwersytety Trzeciego Wieku.<\/h2>\n\n\n\n
Rozw\u00f3j kompetencji cyfrowych<\/h2>\n\n\n\n
Przywr\u00f3ci\u0107 starszym osobom sprawczo\u015b\u0107 i poczucie sensu.<\/h2>\n\n\n\n