Seniorzy są dziś jedną z najczęściej atakowanych grup klientów banków i sektora finansowego sensu largo. Przestępcy wiedzą, że osoby starsze mają oszczędności i często mniejsze doświadczenie i biegłość w cyfrowym świecie. I wykorzystują to bez skrupułów.
Przy czym Ci przestępcy to nie są pojedynczy „wolni strzelcy”. To świetnie zorganizowany przemysł. I rosnące zagrożenie dla naszych pieniędzy. Mówimy o seniorach, ale tak naprawdę – nikt nie jest bezpieczny.
Nowe metody oszustw
Jeszcze niedawno dominowały oszustwa „na wnuczka” czy „na policjanta”, dziś już postrzegane jako prymitywne i budzące uśmiech u znawców tematu. Choć nadal czasem skuteczne. Ale to nie wszystko; coraz częściej pojawiają się deep fake’i – głosy i obrazy tworzone przez sztuczną inteligencję.
Seniorzy są nakłaniani do przelewów „na bezpieczne konto techniczne”, do inwestycji w rzekome fundusze czy złoto, a w oszukańczych reklamach występują podrobione wizerunki znanych osób – od Roberta Lewandowskiego po prezydenta RP.
Skala problemu
Przykłady są liczne: w USA FBI ostrzega przed „Phantom Hacker Scam”, gdzie seniorów prowadzi się krok po kroku do utraty oszczędności przez podszywanie się pod bank i instytucje państwowe. W Polsce i Niemczech rozbito gang, który wyłudzał pieniądze od starszych osób, podszywając się telefonicznie pod urzędników. Według NCOA amerykańscy seniorzy w 2023 roku stracili łącznie 3,4 mld dolarów!
Banki i bariery
Banki reagują, ale często w klasyczny sposób – dokładając bariery: dodatkowe loginy, kody SMS, potwierdzenia biometryczne, limity. To wzmacnia ochronę, lecz równocześnie komplikuje życie, szczególnie starszym klientom, którzy często gubią się w procesach i czują się przez to wykluczeni z cyfrowej bankowości.
Jeśli dodać do tego rosnący trend likwidacji klasycznych oddziałów i przenoszenia klienta do wirtualnego oddziału; czemu nawiasem mówiąc nie można się dziwić, w końcu prezesi banków i szefowie regionów są rozliczani z efektywności kosztowej; to trudno oprzeć się wrażeniu, że banki godzą się z cyfrowym wykluczeniem części klientów.
I aby dobrze się rozumieć, nie mówimy o dużych miastach, gdzie wystarczy czasem podjechać dwa przystanki tramwajem do kolejnego oddziału. Jeśli wyobrazimy sobie klientów z wiosek, albo mniejszych miejscowości, dokładając do wykluczenia cyfrowego komunikacyjne – zaczniemy rozumieć istotę problemu (najbliższy oddział banku – 23 km).
Źródła:
- FBI – ostrzeżenia dot. scamów wobec seniorów: https://www.fbi.gov
- NCOA – straty seniorów na oszustwach 2023: https://ncoa.org
- Europol – rozbicie gangu w Polsce i Niemczech: https://www.europol.europa.eu
- BIK – Digital Fingerprint: https://bik.pl
- PKO BP – wdrożenia biometrii behawioralnej: https://www.pkobp.pl
- Pekao – ochrona klientów: https://www.pekao.com.pl
- Lexis Nexis – Behavioral Biometrics Reports: https://risk.lexisnexis.com
- ThreatMark – Behavioral Intelligence Platform: https://www.threatmark.com
- BioCatch – behavioral biometrics: https://www.biocatch.com
- Feedzai – fraud prevention solutions: https://feedzai.com
