16 grudnia weszła w życie uchwała Rada Ministrów ustanawiając program wieloletni na rzecz osób starszych „Aktywni Seniorzy – ASY” na lata 2026-2030. Program dysponuje budżetem 610 mln zł i stanowi odpowiedź na potężne wyzwania demograficzne oraz rosnącą potrzebę wzmacniania aktywności społecznej osób starszych w środowiskach lokalnych.
Cele programu „Aktywni Seniorzy – ASY”
Celem programu jest włączanie osób starszych w aktywne życie społeczne, kulturalne i edukacyjne oraz tworzenie warunków do godnego i aktywnego starzenia się. Program wspiera działania realizowane przez samorządy, organizacje pozarządowe, Uniwersytety Trzeciego Wieku i rady seniorów, umożliwiając osobom starszym korzystanie z różnorodnych form aktywności od edukacji i wolontariatu po uczestnictwo w życiu lokalnych wspólnot. Łączy perspektywy lokalne, najbliższe seniorowi, z myśleniem strategicznym z perspektywy ogólnokrajowej polityki senioralnej.
Priorytety programu „Aktywni Seniorzy – ASY”
Program „Aktywni Seniorzy – ASY” opiera się na pięciu głównych priorytetach, które wyznaczają kierunki finansowanego wsparcia:
Priorytet I. Rozwój strategicznych koncepcji w zakresie polityki senioralnej
Ma na celu wspieranie projektowania i tworzenia innowacyjnych koncepcji w zakresie polityki senioralnej oraz kreowanie uniwersalnych rozwiązań na rzecz osób starszych o zasięgu ogólnokrajowym.
Priorytet II. Edukacja osób starszych
Obejmuje działania na rzecz rozwoju uniwersytetów trzeciego wieku w zakresie aktywności społecznej osób starszych, uwzględniając różne dziedziny i formy edukacji, które pozwalają na aktywne włączenie się w życie społeczności lokalnych osób starszych oraz promowanie wolontariatu.
Priorytet III. Partycypacja społeczna osób starszych
Zakłada wsparcie samoorganizowania się środowisk osób starszych w celu zwiększenia ich udziału w życiu społecznym, w tym oddziaływanie na sprawy publiczne. Pomaga tworzyć warunki do pobudzania aktywności obywatelskiej osób starszych w społeczności lokalnej. Wspiera działania na rzecz osób osamotnionych, w szczególności animuje ich do udziału w życiu społecznym.
Priorytet IV. Integracja wewnątrzpokoleniowa
Zakłada rozwój różnych form aktywności osób starszych, w tym wolontariat osób starszych, aktywność fizyczną, zajęcia w obszarze kultury przy zaangażowaniu różnych pokoleń i zdrowy styl życia. Przez dialog wewnątrzpokoleniowy działania będą sprzyjały rozwojowi umiejętności osób starszych.
Priorytet V. Rozwój dziennych form wsparcia
Obejmuje działania służące rozwojowi różnych form wsparcia dziennego, w szczególności wsparcie funkcjonowania (utrzymania) i wyposażenia istniejących ośrodków wsparcia działających w formie dziennych domów pobytu i klubów samopomocy, powstałych w ramach Programów Senior Wigor i Senior+.
W obu ww. przypadkach ważnym działaniem jest wsparcie seniorów, ze szczególnym uwzględnieniem przeciwdziałania chorobom otępiennym.
Finansowanie i beneficjenci
Łączny budżet programu wynosi 610 mln zł, z czego:
- 100 mln zł w 2026 r.,
- 120 mln zł w 2027 r.,
- po 130 mln zł rocznie w latach 2028–2030.
Nowy wieloletni program „Aktywni Seniorzy” w latach 2026-2030 będzie dysponował budżetem wyższym o 22% niż łączny budżet programów „Aktywni+” oraz „Senior+” realizowanych w latach 2021-2025.
Bezpośrednimi beneficjentami programu będą osoby w wieku 60+ oraz ich opiekunowie. Program korzystnie wpłynie na jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, uniwersytety trzeciego wieku, rady seniorów oraz administrację publiczną realizującą zadania programu.
Program „Aktywni Seniorzy – ASY” to kompleksowa odpowiedź państwa na wyzwania starzejącego się społeczeństwa. Łączy doświadczenia dotychczasowych programów z nowym, horyzontalnym podejściem do polityki senioralnej, opartym na współpracy rządu, samorządów i partnerów społecznych. Jego realizacja ma realnie poprawić jakość życia osób starszych, wzmacniając ich aktywność, samodzielność i obecność w życiu społecznym.
